Ερώτηση και ΑΚΕ έξι βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τις παρατυπίες στα προγράμματα κατάρτισης και τον κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών πόρων
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία φέρνει στη Βουλή τις σοβαρές αποκαλύψεις της «Εφημερίδας των Συντακτών» για παρατυπίες σε προγράμματα κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους και για προτεινόμενη δημοσιονομική διόρθωση 1,6 εκατ. ευρώ σε ελεγχθείσα δαπάνη μόλις 7,8 εκατ. ευρώ.
Με πρωτοβουλία του Νίκου Παππά, Γραμματέα της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και τομεάρχη Οικονομικών της Κ.Ο., έξι βουλευτές του κόμματος κατέθεσαν Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ζητώντας πλήρεις απαντήσεις για την έκταση των παρατυπιών και το ενδεχόμενο δημοσιονομικό κόστος για τη χώρα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ, τα ευρήματα περιλαμβάνονται σε επιστολή 58 σελίδων της αρμόδιας Διεύθυνσης Ελέγχου Συνοχής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με ημερομηνία 7 Σεπτεμβρίου 2026. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ορισμένες από τις παρατυπίες φέρονται να έχουν συστημικό χαρακτήρα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επέκταση των ελέγχων και σε δημοσιονομικές διορθώσεις έως 25% και σε άλλες συμβάσεις.
Οι βουλευτές ζητούν να αποκαλυφθεί πόσες συμβάσεις και πόσα εκατομμύρια ευρώ βρίσκονται τελικά στον αέρα, ποιο είναι το μέγιστο δυνητικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό και ποιοι είχαν την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την έγκριση και τον έλεγχο των επίμαχων προγραμμάτων.
Παράλληλα, ζητούν στοιχεία για περιοριστικούς όρους σε διαγωνισμούς, για περιπτώσεις δικαιούχων που φέρονται να συμμετείχαν στον σχεδιασμό δράσεων από τις οποίες στη συνέχεια χρηματοδοτήθηκαν, καθώς και για τις αποκλίσεις μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματικών ωφελουμένων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία ζητά να κατατεθούν στη Βουλή ολόκληρη η επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι απαντήσεις των ελληνικών αρχών, οι ελεγχθείσες συμβάσεις, οι προτεινόμενες διορθώσεις και τα στοιχεία για τυχόν διαβιβάσεις στην OLAF.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με έγγραφα και αριθμούς. Όχι να περιμένει τον επόμενο ευρωπαϊκό έλεγχο για να μάθουμε πόσο θα κοστίσει ο λογαριασμός.
Την Ερώτηση και ΑΚΕ υπογράφουν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Νίκος Παππάς, Γιώργος Παπαηλιού, Ρένα Δούρου, Γιάννης Αμανατίδης, Έλενα Ακρίτα και Χρήστος Γιαννούλης.
Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: «Παρατυπίες στα προγράμματα κατάρτισης: 1,6 εκατ. ευρώ η πρώτη διόρθωση – Πόσα εκατομμύρια κινδυνεύει να χάσει η χώρα;»
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Εφημερίδας των Συντακτών» (τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατόπιν ελέγχου του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου δράσεων κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, φέρεται να έχει διαπιστώσει σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό, στην προκήρυξη, στην ανάθεση και στον έλεγχο σχετικών προγραμμάτων.
Κατά το δημοσίευμα, τα ευρήματα περιλαμβάνονται σε επιστολή 58 σελίδων του επικεφαλής της αρμόδιας Διεύθυνσης Ελέγχου Συνοχής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με ημερομηνία 7 Σεπτεμβρίου 2026, η οποία απευθύνεται στην αρμόδια ελληνική διαχειριστική αρχή και έχει κοινοποιηθεί στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ο έλεγχος αφορά δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου Plus (ESF+) στο πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» και του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (JTF) στο πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση».
Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα στοιχεία, επί ελεγχθείσας δαπάνης ύψους 7,8 εκατ. ευρώ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει δημοσιονομική διόρθωση ύψους 1,6 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ορισμένες από τις παρατυπίες φέρονται να χαρακτηρίζονται από τους ευρωπαϊκούς ελεγκτικούς μηχανισμούς ως συστημικές, καθώς εντοπίστηκαν στο σύνολο των συμβάσεων του σχετικού δείγματος. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ζητείται να εξεταστούν και συμβάσεις οι οποίες δεν περιλαμβάνονταν στο αρχικό δείγμα ελέγχου και, όπου διαπιστωθούν αντίστοιχες παρατυπίες, να εφαρμοστεί δημοσιονομική διόρθωση της τάξης του 25%.
Μεταξύ των ζητημάτων που φέρεται να επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλαμβάνονται:
-
Όροι σε διαγωνισμούς που ενδέχεται να περιόριζαν τον ανταγωνισμό.
-
Απαιτήσεις περί ύπαρξης φυσικής εγκατάστασης στην Ελλάδα ακόμη και για υπηρεσίες κατάρτισης που μπορούσαν να παρέχονται διαδικτυακά.
-
Όροι σχετικά με την πιστοποίηση που ενδέχεται να περιόριζαν την πρόσβαση φορέων άλλων κρατών-μελών.
-
Ελλιπής προσδιορισμός του τρόπου υλοποίησης των προγραμμάτων κατάρτισης.
-
Ανεπαρκής τεκμηρίωση ως προς την επιλογή συγκεκριμένων δικαιούχων και την επιχειρησιακή τους επάρκεια.
-
Συμμετοχή δυνητικών δικαιούχων στον σχεδιασμό δράσεων από τις οποίες στη συνέχεια επωφελήθηκαν.
-
Σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ του αρχικά προβλεπόμενου και του πραγματικού αριθμού συμμετεχόντων σε ορισμένα προγράμματα.
Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το τελευταίο ζήτημα, καθώς η υπερεκτίμηση του αριθμού των ωφελουμένων δύναται να οδηγεί σε αντίστοιχη διόγκωση του προϋπολογισμού των δράσεων.
Στο δημοσιευμένο δείγμα του ελέγχου φέρονται να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, προγράμματα για την επανένταξη αποφυλακιζόμενων κρατουμένων, την απασχόληση νέων με αναπηρία, την κατάρτιση 3.700 ανέργων ηλικίας 18-29 ετών, την κατάρτιση 1.600 εγγεγραμμένων ανέργων της ΔΥΠΑ, καθώς και προγράμματα με φορείς το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το Επιμελητήριο Φλώρινας και άλλους φορείς.
Περαιτέρω, γίνεται αναφορά στην υποχρέωση καταχώρισης στο Σύστημα Διαχείρισης Παρατυπιών (IMS) των ευρημάτων με οικονομικό αντίκτυπο άνω των 10.000 ευρώ και διαβίβασης του σχετικού αριθμού αναγνώρισης στην αρμόδια μονάδα της OLAF.
Οι παραπάνω πληροφορίες δημιουργούν εύλογα και σοβαρά ερωτήματα τόσο για τη διασφάλιση της χρηστής διαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων όσο και για την επάρκεια του συστήματος ελέγχου των προγραμμάτων κατάρτισης, ιδίως εφόσον τα ευρήματα δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά ενδέχεται να έχουν συστημικό χαρακτήρα.
Κατόπιν των ανωτέρω,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
-
Έχει παραληφθεί από τις ελληνικές αρχές η επιστολή/τελικό πόρισμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 7ης Σεπτεμβρίου 2026 και ποια είναι ακριβώς τα ευρήματα που περιλαμβάνει;
-
Επιβεβαιώνεται η προτεινόμενη δημοσιονομική διόρθωση ύψους 1,6 εκατ. ευρώ; Ποιες συγκεκριμένες πράξεις και συμβάσεις αφορά και ποιο είναι το ποσό της διόρθωσης ανά πράξη;
-
Ποια ήταν η συνολική αξία των συμβάσεων και δράσεων που αποτέλεσαν αντικείμενο του ελέγχου και ποιο ποσό είχε ήδη δηλωθεί προς συγχρηματοδότηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
-
Επιβεβαιώνεται ότι οι ελληνικές αρχές είχαν ήδη αποσύρει από το λογιστικό έτος 2024-2025 τις σχετικές δαπάνες; Εάν ναι, πότε πραγματοποιήθηκε η απόσυρση, για ποιο ποσό και για ποιο λόγο
-
Ποιες από τις παρατυπίες χαρακτηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως συστημικές και σε πόσες συμβάσεις εντοπίστηκε κάθε κατηγορία παρατυπίας;
-
Έχει ζητηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η επέκταση του ελέγχου πέραν του αρχικού δείγματος; Εάν ναι, πόσες επιπλέον συμβάσεις, δράσεις και πόσο συνολικό ύψος δαπανών αφορά;
-
Ποιο είναι το μέγιστο δυνητικό δημοσιονομικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό εάν οι διαπιστωθείσες παρατυπίες εντοπιστούν και στις υπόλοιπες συμβάσεις που έχουν συναφθεί με αντίστοιχους όρους;
-
Σε πόσους διαγωνισμούς εντοπίστηκαν όροι που, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μπορούσαν να περιορίσουν τον ανταγωνισμό και ποιοι ήταν αυτοί οι όροι;
-
Ποιοι φορείς συνέταξαν και ενέκριναν τα τεύχη προκήρυξης των συγκεκριμένων δράσεων και ποια υπηρεσιακά ή πολιτικά όργανα είχαν την ευθύνη της τελικής έγκρισής τους;
-
Σε ποιες περιπτώσεις οι τελικοί δικαιούχοι είχαν συμμετάσχει προηγουμένως στη διαμόρφωση ή στον σχεδιασμό των πράξεων από τις οποίες στη συνέχεια χρηματοδοτήθηκαν;
-
Με ποια συγκεκριμένα κριτήρια επελέγησαν οι δικαιούχοι των δράσεων και με ποιον τρόπο τεκμηριώθηκε η καταλληλότητα και η επιχειρησιακή τους επάρκεια;
-
Ποιες ήταν, ανά πρόγραμμα, οι αρχικές προβλέψεις για τον αριθμό των ωφελουμένων και ποιος ήταν τελικά ο πραγματικός αριθμός συμμετεχόντων; Ποια ήταν η αντίστοιχη αρχική και τελική επιλέξιμη δαπάνη;
-
Έχουν καταχωριστεί στο Irregularity Management System (IMS) όλες οι παρατυπίες που έχουν οικονομικό αντίκτυπο άνω των 10.000 ευρώ, όπως προβλέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο;
-
Έχουν διαβιβαστεί στην OLAF τα σχετικά στοιχεία και οι αριθμοί αναγνώρισης των καταχωρισμένων υποθέσεων; Εάν ναι, πόσες υποθέσεις έχουν διαβιβαστεί και πότε;
-
Έχει ενημερώσει η OLAF τις ελληνικές αρχές για έναρξη ή πρόθεση έναρξης περαιτέρω ελέγχου επί των συγκεκριμένων προγραμμάτων;
-
Έχουν κινηθεί εσωτερικοί διοικητικοί, πειθαρχικοί ή άλλοι ελεγκτικοί μηχανισμοί προκειμένου να διερευνηθούν ευθύνες για τις παρατυπίες που καταγράφονται;
-
Ποια συγκεκριμένα διορθωτικά μέτρα έχουν ήδη ληφθεί για την αλλαγή των όρων προκήρυξης, των διαδικασιών επιλογής δικαιούχων και του συστήματος ελέγχου των προγραμμάτων κατάρτισης;
-
Πόσο είναι συνολικά το ύψος των προγραμμάτων κατάρτισης της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου που έχουν σχεδιαστεί ή υλοποιηθεί με διαδικασίες αντίστοιχες με εκείνες στις οποίες εντοπίστηκαν οι παρατυπίες;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Καλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να καταθέσουν στη Βουλή:
α. Την πλήρη επιστολή/τελικό πόρισμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 7ης Σεπτεμβρίου 2026, μαζί με τα παραρτήματά της.
β. Τις απαντήσεις, παρατηρήσεις και υπομνήματα που απέστειλαν οι ελληνικές αρχές προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου.
γ. Αναλυτικό πίνακα όλων των ελεγχθεισών πράξεων και συμβάσεων, με τον φορέα, τον ανάδοχο, τον αρχικό και τελικό προϋπολογισμό, τον αριθμό ωφελουμένων και τη δημοσιονομική διόρθωση που προτείνεται ανά περίπτωση.
δ. Τον κατάλογο των πρόσθετων συμβάσεων που πρόκειται να ελεγχθούν λόγω του ενδεχόμενου συστημικού χαρακτήρα των παρατυπιών.
ε. Τα σχετικά στοιχεία καταχώρισης στο IMS και τις διαβιβάσεις προς την OLAF, στον βαθμό που η δημοσιοποίησή τους επιτρέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παππάς Νικόλαος
Παπαηλιού Γιώργος
Δούρου Ρένα
Αμανατίδης Γιάννης
Ακρίτα Έλενα
Γιαννούλης Χρήστος